ที่มา : กองพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว
ข้อมูล ณ วันที่ 1 เมษายน 2561
ลำดับ ชื่อแหล่งท่องเที่ยว ประวัติความเป็นมา ตำบล/แขวง อำเภอ/เขต จังหวัด ภูมิภาค ประเภทแหล่งท่องเที่ยว
1 อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ตั้งอยู่บริเวณฝั่งขวาของแม่น้ำยม สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์พระร่วงครองกรุงสุโขทัย โดยได้สร้างเมืองศูนย์กลางการปกครองขึ้นใหม่แทนเมืองเดิมคือเมืองเชลียง ภายในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ พบแห่ลงโบราณสถาน โบราณวัตถุต่างๆมากมาย ปัจจุบันพบแล้ว 134 แห่ง ศรีสัชนาลัย ศรีสัชนาลัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
2 หมู่บ้านทอผ้าหาดเสี้ยว เป็นแหล่งจำหน่ายผ้าทอพื้นเมือง เช่น ซิ่นตีนจก ผ้าขาวม้า ผ้าคลุมต่างๆ ผ้าทอหาดเสี้ยวเป็นผ้าที่มีลวดลายสวยงามและมีชื่อเสียงมาก เกือบทุกบ้านจะมีกี่ทอผ้าตั้งอยู่ หนองอ้อ ศรีสัชนาลัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
3 โบราณสถานวัดริมทาง วัดริมทางซึ่งอยู่ใกล้กับวัดใหญ่ชัยมงคลขึ้นเหนือไปอีก 200 – 300 เมตร โดยมีเทือกเขาที่สำคัญ คือเขาเดื่อซึ่งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องจากบริเวณตรงนั้นเป็นแหล่งผลิตวัตถุสำหรับที่นำมาใช้ในการก่อสร้าง เพราะว่ามีการพบแหล่งตัดศิลาแลงที่ช้ก่อสร้างโบราณสถานสำคัญหลายแห่งในบริเวณนี้ บ้านใหม่ไชยมงคล ทุ่งเสลี่ยม สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
4 โบราณสถานวัดใหญ่ชัยมงคล เดิมชื่อวัดป่าแก้ว หรือวัดเจ้าพระยาไท ตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำป่าสัก สันนิษฐานว่าพระเจ้าอู่ทองทรงสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1900 และในปี พ.ศ. 2135 เมื่อสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงทำศึกยุทธหัตถีชนะพระมหาอุปราชาแห่งพม่า ที่ตำบลหนองสาหร่ายที่เมืองสุพรรณบุรี ทรงสร้างเจดีย์ใหญ่ขึ้นที่วัดนี้เป็นอนุสรณ์แห่งชัยชนะ และขนานนามว่า พระเจดีย์ชัยมงคล ฉะนั้นนานวันเข้าวัดนี้จึงเปลี่ยนชื่อเป็น วัดใหญ่ชัยมงคล - ทุ่งเสลี่ยม สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
5 อุทยานแห่งชาติรามคำแหง เป็นอุทยานแห่งชาติทางประวัติศาสตร์ ประกอบด้วยปูชนียวัตถุอันเป็นโบราณสถานสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี มีสภาพป่าอันอุดมสมบูรณ์เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร ตลอดจนมีสภาพธรรมชาติและทิวทัศน์ที่สวยงาม เช่น น้ำตกสายรุ้ง ลานหอย บ้านด่านลานหอย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
6 เขาหลวง ยอดเขาหลวง อยู่ในอุทยานแห่งชาติรามคำแหง จ.สุโขทัย เขาหลวงเป็นยอดเขาที่ค่อนข้างชัน ต้องเดินเท้ากว่า 3.7 กม. ด้านบนจะมีทิวทัศน์ที่สวยงาม ลานหอย บ้านด่านลานหอย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
7 เนินปราสาทพระร่วง เนินปราสาทพระร่วง หรือเขตพระราชวังในสมัยสุโขทัย ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกติดกับวัดมหาธาตุ มีโบราณสถานแห่งหนึ่งเรียกว่า เนินปราสาท พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวสันนิษฐานว่าบริเวณนี้เคยเป็นฐานปราสาทราชวัง ของกษัตริย์เมืองสุโขทัย กรมศิลปากรได้ขุดแต่งบูรณะ เมื่อ พ.ศ. 2526 พบฐานอาคารแบบฐานบัวค่ำ เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
8 อนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช เมื่อวันที่ 25 มกราคม พุทธศักราช 2507 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนิน ทรงประกอบพิธีเปิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ณ จังหวัดสุโขทัย ในโอกาสนี้ได้ทรงประกอบพิธีบวงสรวงสังเวย สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ณ วัดศรีชุมด้วย ในครั้งนั้นปรากฏว่าประชาชนได้เรียกร้องให้ทางราชการดำเนินการสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช โดยให้เหตุผลว่า พระบรมราชานุสาวรีย์ของมหาราชพระองค์อื่นได้สร้างครบถ้วนทุกพระองค์แล้ว ยกเว้นแต่พระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ดังนั้นจังหวัดสุโขทัยจึงได้ริเริ่มดำเนินการนำเสนอความเห็นมายังกระทรวงมหาดไทย ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้พิจารณาลงมติรับหลักการ เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม พุทธศักราช 2507และได้ตั้งคณะกรรมการดำเนินการก่อสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ขึ้นโดยกรมศิลปากรรับผิดชอบการออกแบบและการหล่อพระบรมรูปพ่อขุนรามคำแหงมหาราช นับตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2507 สืบเนื่องต่อมาหลายปีผ่านสมัยของรัฐบาลหลายชุด คณะกรรมการดำเนินการก่อสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ได้ดำเนินการมาเป็นระยะ คือ พิจารณาคัดเลือกสถานที่โดยอาศัยหลักเกณฑ์และแนวทางจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์เป็นสำคัญ และเห็นว่าบริเวณพื้นที่ริมทางหลวงภายในกำแพงเมืองเก่า ตำบลบ้านเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย เป็นพื้นที่ที่เหมาะสม กว้างประมาณ 26 ไร่ อาณาเขตขณะที่กำหนดเมื่อพ.ศ. 2508 ทิศเหนือติดต่อกับวัด ตะกวนซึ่งเป็นวัดร้าง ทิศตะวันตกติดต่อกับตระพังตะกวน ต่อมาในปีพ.ศ. 2520 กรมศิลปากรได้ดำเนินการโครงอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ได้ปรับปรุงพื้นที่ให้มีความกลมกลืนกับสภาพของโครงการ บริเวณที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราชจึงเป็นภูมิทัศน์ที่งดงามยิ่ง พิธีวางศิลาฤกษ์แท่นฐาน พระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช คือวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2512 และเมื่องานออกแบบพระบรมรูปและปั้นหุ่นดินเสร็จพร้อมที่จะหล่อได้แล้ว คณะกรรมการดำเนินการก่อสร้างฯ ได้กราบบังคมทูลพระกรุณาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเททองหล่อพระบรมรูป ณ มณฑลพิธี กองหัตถศิลป กรมศิลปากร เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2513 เมื่อกรมศิลปากรปั้นหล่อพระบรมรูปพ่อขุนรามคำแหงมหาราชและภาพจำหลักนูนแสดงเหตุการณ์ในรัชสมัยเรียบร้อยแล้ว จังหวัดสุโขทัยมีความประสงค์จะอัญเชิญพระบรมรูปไปประดิษฐาน ณ ปะรำพิธีบริเวณเนินปราสาท อำเภอเมืองเก่า จังหวัดสุโขทัยเพื่อให้ประชาชนได้สักการะบูชาในระหว่างที่ยังมิได้ประกอบพิธีเปิด ซึ่งขณะนั้นเป็นระยะที่กำลังดำเนินการก่อสร้างแท่นฐานและจัดผังบริเวณ โดยได้ก่อสร้างปะรำเพื่อประดิษฐานพระบรมรูปชั่วคราว จังหวัดสุโขทัยได้ประกอบพิธีอัญเชิญพระบรมรูปจากกองหัตถศิลป กรมศิลปากร เมื่อวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2518 เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
9 พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหงเป็นสถานที่รวบรวมและจัดแสดงศิลปโบราณที่ได้จากการขุดค้นทางโบราณคดีภายในเมืองสุโขทัยและที่ประชาชนมอบให้ เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
10 วัดตระพังเงิน เป็นวัดที่ตั้งอยู่ภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ข้างบริเวณสระน้ำที่เรียกกันแต่โบราณว่าตระพังเงิน ใกล้กับวัดมหาธาตุ ภายในโบราณสถานประกอบด้วย เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ (ทรงดอกบัวตูม) เป็นประธาน ตั้งอยู่ด้านหลังพระวิหาร มีลักษณะเด่นกว่าวัดอื่นคือ จระนำที่เรือนธาตุทั้งสี่ด้านประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นปางประธานอภัยและปางลีลา พระวิหารนั้นมีขนาด 7 ห้อง ก่อด้วยอิฐ บริเวณเสาก่อด้วยศิลาแลง ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัยเป็นประธาน ส่วนพระอุโบสถนั้นตั้งอยู่ตรงข้ามพระวิหาร บนเกาะที่ล้อมรอบด้วยน้ำของสระตระพังเงิน อันเป็นที่ตั้งบริสุทธิ์ของเขตสังฆาวาส เหมือนดังเช่นวัดสระศรี เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
11 วัดศรีสวาย วัดศรีสวาย ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของวัดมหาธาตุห่างออกไปประมาณ 350 เมตร โบราณสถานที่สำคัญตั้งอยู่ในกำแพงแก้วประกอบด้วยปรางค์ 3 องค์ รูปแบบศิลปะลพบุรี ลักษณะของปรางค์ค่อนข้างเพรียวตั้งอยู่บนฐานเตี้ย ๆ ลวดลายปูนปั้นบางส่วนเหมือนลายบนเครื่องถ้วยจีนสมัยราชวงศ์หยวน เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
12 วัดสระศรี วัดสระศรี ตั้งอยู่บนเกาะกลางสระใหญ่กลางเมือง ที่เรียกกันว่า ตระพังตระกวน มีเจดีย์ทรงลังกา เป็นเจดีย์ ประธานของวัด ด้านหน้าเจดีย์ มีวิหารขนาดใหญ่ ประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัย ด้านหน้าของ วิหารเป็นพระอุโบสถ ตั้งอยู่กลางเกาะเล็กๆ ทางด้านทิศใต้ ของเจดีย์ประธาน มีเจดีย์ทรงลังกาผสมศรีวิชัย ขนาดเล็ก สวยงาม เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
13 แหล่งโบราณคดีเครื่องปั้นดินเผา แหล่งโบราณคดีเครื่องปั้นดินเผาสุโขทัย(เตาทุเรียง) อยู่ใกล้วัดพระพายหลวง บริเวณแนวคูเมืองเก่าที่เรียกว่า แม่โจนเป็นเตาเผาถ้วยชามสมัยสุโขทัย มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 ค้นพบเตาโดยรอบ 49 เตาซึ่งส่วนใหญ่อยู่บริเวณคันคูแม่น้ำโจนด้านทิศเหนือ 37 เตา ด้านทิศใต้ข้างกำแพงเมือง9 เตา และด้านทิศตะวันออก 3 เตาเตาเผาเครื่องสังคโลกมีลักษณะคล้ายประทุนเกวียนขนาดกว้าง 1.50-2.00 เมตร ยาว 4.5เมตร เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
14 อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ในอดีตเมืองสุโขทัยเคยเป็นราชธานีของไทยมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นศูนย์กลางการปกครอง ศาสนา และเศรษฐกิจ ภายในอุทยานฯมีสถานที่สำคัญที่เป็นพระราชวัง ศาสนสถาน โบราณสถาน โดยมีคูเมือง กำแพงเมืองและประตูเมืองโบราณล้อมรอบอยู่ในรูปสี่เหลี่ยมจตุรัสบริเวณพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยครอบคลุมพื้นที่กว่า70 ตารางกิโลเมตร และมีโบราณสถานสำคัญที่น่าชมมากมาย เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
15 พิพิธภัณฑ์สังคโลก เป็นการรวบรวมการแสดงโบราณวัตถุ ประเภทเครื่องสังคโลกที่มีคุณค่ากว่า 2,000 ชิ้น ซึ่งเป็นการรวบรวมของเอกชนกลุ่มที่ก่อสร้างพิพิธภัณฑ์สังคโลก ซึ่งรวบรวมมาจากทั้งในและต่าง ประเทศ ปากแคว เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
16 วัดตระพังทอง เป็นโบราณสถานที่เป็นส่วนหนึ่งของชุมชนใหม่และยังมีพระสงฆ์จำพรรษาอยู่ ตั้งอยู่กลางตระพังทองซึ่งกว้างยาวด้านละประมาณ 200 เมตร มีสระน้ำอีกหลายสระ ภายในวัดมีพระอุโบสถเก่าอยู่ทางทิศตะวันออก จุดเด่นของวัดที่เห็นได้ชัดคือ กลางตระพังเป็นเกาะที่ตั้งของพระเจดีย์ทรงกลมแบบลังกา ซึ่งยอดและคอระฆังหักพังลงมาแล้ว บนเกาะมีมณฑปสร้างใหม่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาท ซึ่งปรากฏเรื่องราวในจารึกสุโขทัยหลักที่ 8 ศิลาจารึกเขา สุมนกูฎว่า พระมหาธรรมราชาลิไทโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นตามแบบรอยพิมพ์จากลังกาใน พ.ศ. 1902 และให้นำไปประดิษฐาน ณ ภูเขาทางทิศตะวันตกของเมืองสุโขทัย เรียกว่า เขาสุมนกูฎ ดังในลังกาทวีป (ปัจจุบันเรียกว่า เขาพระบาทใหญ่) มีงานนมัสการพระบาทนี้เป็นประจำทุกปี เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
17 วัดตระพังทองหลาง ศิลปกรรมที่สำคัญคือ มณฑปรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสก่อด้วยอิฐ ผนังด้านนอกประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้น ตอนพระพุทธเจ้าเสด็จลงจากดาวดึงส์ ตอนประทานเทศนาโปรดพระพุทธบิดากับกษัตริย์ศากยราช และตอนเสด็จโปรดนางพิมพา นับเป็นศิลปกรรมชิ้นเอกของสุโขทัย เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
18 ศาลพระแม่ย่า เป็นที่เคารพสักการะของชาวเมืองสุโขทัย ศาลนี้เป็นที่ประดิษฐานดวงพระวิญญาณของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช และเทวรูปพระแม่ย่า มีความสูง 1 เมตร ศาลพระแม่ย่าสันนิษฐานว่าสร้างในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราชเพื่ออุทิศให้กับพระมารดา คือนางเสือง เหตุที่เรียกว่า พระแม่ย่า นี้เพราะว่า พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงเรียกมารดาว่า พระแม่ และชาวเมืองสุโขทัยเคารพพ่อขุนรามคำแหงมหาราชเสมอด้วยบิดา จึงเรียกพระมารดาของพระองค์ว่า พระแม่ย่า แต่เดิมศาลพระแม่ย่าประดิษฐานอยู่บนเขาพระแม่ย่า ต่อมาชาวจังหวัดสุโขทัยได้อัญเชิญมาประดิษฐานที่เมืองใหม่ โดยสร้างศาลขึ้นที่หน้าศาลากลางจังหวัดดังเช่นปัจจุบัน ธานี เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
19 วัดศรีชุม (อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและภายนอกกำแพงเมือง) วัดศรีชุม หรือ วัดฤๅษีชุม เป็นโบราณสถานในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย จังหวัดสุโขทัย ตัววัดเป็นโบราณสถานตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ นอกกำแพงเมืองสุโขทัย วัดนี้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์ใหญ่ซึ่งมีนามว่า พระอจนะ องค์พระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ในมณฑป พระพุทธอจนะ เป็นที่เลื่องลือถึงความศักดิ์สิทธิ์และมีมนต์เสน่ห์และเอกลักษณ์ชวนให้นักท่องเที่ยวมาเที่ยวชมและสักการะอย่างไม่ขาดสาย เมืองเก่า เมืองสุโขทัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
20 พิพิธภัณฑ์ผ้าทองคำ (ร้านสาธร) จัดแสดงเรื่องราว ความเป็นมาของผ้าทอมือลายโบราณของชาวไทยพวน บ้านหาดเสี้ยว ไว้อย่างครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นจกเก้าลายบ้านหาดเสี้ยว ผ้าที่ใช้ในพิธีบวชนาคด้วยขบวนช้าง ผ้าที่ใช้ในพิธีแต่งงาน ซึ่งล้วนเป็นเอกลักษณ์ผ้าทอมือของชาวไทยพวน บ้านหาดเสี้ยว ที่สืบทอดต่อกันมานับร้อยๆปี นอกจากนี้ยังมีผ้าซิ่นทองคำ (ซิ่นไหมคำ) ผืนเก่าที่มีอายุมากกว่าร้อยปี และผืนใหม่ ซึ่งจัดทอขึ้นใช้ในพิธีแต่งงาน หาดเสี้ยว ศรีสัชนาลัย สุโขทัย ภาคกลาง แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
ลิขสิทธิ์ © 2561 กรมการท่องเที่ยว (Department of Tourism)
สนามกีฬาแห่งชาติ ถนนพระรามที่ 1 แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330 เบอร์โทร : 0-2219-4010-7 แฟกซ์ : 0-2216-6906 อีเมล : [email protected]