ที่มา : กองพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว
ข้อมูล ณ วันที่ 1 เมษายน 2561
ลำดับ ชื่อแหล่งท่องเที่ยว ประวัติความเป็นมา ตำบล/แขวง อำเภอ/เขต จังหวัด ภูมิภาค ประเภทแหล่งท่องเที่ยว
1 พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดขนอน หนังใหญ่วัดขนอน ได้มีการสร้างในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.5) ผู้ริเริ่มในการแกะสลักตัวหนังคือ ท่านพระครูศรัทธาสุนทร (หลวงปู่กล่อม) เกิดปีวอก พ.ศ. 2391 มรณภาพเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2485 รวมอายุได้ 95 ปี ท่านมีความคิดที่จะสร้างหนังใหญ่ให้มีขนาดใหญ่กว่าเดิม จึงได้ชักชวนครูอั๋ง ช่างจาด ช่างจ๊ะ และช่างพ่วง มาร่วมกันสร้าง ชุดแรกที่สร้างคือ ชุดหนุมานถวายแหวน ต่อมาได้สร้างเพิ่มอีกรวม 9 ชุด ปัจจุบันมีตัวหนัง 313 ตัว นับเป็นสมบัติวัดที่ได้ร่วมรักษาสืบทอดกันมาเป็นเพียงวัดเดียวที่มีมหรสพ เป็นของวัด มีตัวหนัง และคณะหนังใหญ่ที่สมบูรณ์อยู่ในความอุปถัมป์ของวัดสืบทอดมาจนถึงทุกวันนี้---หนังใหญ่ ถือเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมไทย ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นการแสดงชั้นสูง เป็นการแสดงที่รวมศิลปะที่ทรงคุณค่าหลายแขนง ได้แก่ ด้านศิลปะการออกแบบลวดลายไทยเชิงจิตรกรรมที่มีความวิจิตรบรรจง ผสมกับฝีมือช่างแกะสลักที่ประณีต เมื่อแสดงก็จะมีการนำศิลปะทางนาฏศิลป์การละครที่เคลื่อนไหวอย่างได้อารมณ์ตามเนื้อเรื่อง ประกอบกับบทพากย์ บทเจรจา บทขับร้อง ดนตรีปี่พาทย์ ทำให้เกิดความเข้าใจในเรื่องราว และให้อรรถรสทางศิลปะแก่ผู้ชมได้อย่างสมบูรณ์ การแสดงหนังใหญ่จึงมีคุณค่าทางศิลปะสูง และแสดงถึงอัจฉริยภาพของบรรพบุรุษไทยได้เป็นอย่างดี สร้อยฟ้า โพธาราม ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
2 สระโกสินารายณ์ สระโกสินารายณ์ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำแม่กลอง เป็นสระน้ำโบราณศักดิ์สิทธิ์ สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 18 สมัยลพบุรี ตามประวัติเดิมสระโกสินารายณ์ อยู่นอกกำแพงเมืองทางทิศเหนือ ภายในตัวเมืองมีซากโบราณสถาน เรียกว่า จอมปราสาท ตั้งอยู่กลางเมือง มีสระ 3 สระ ได้แก่ สระนาค สระเข้ และสระมังกร สระทั้ง 3 ดังกล่าว ได้ถูกทำลายไปแล้ว เหลือแต่จอมปราสาทอยู่ในโรงงานกระดาษสยามคราฟท์ ณ บริเวณใกล้สระแห่งนี้ สมัยโบราณเป็นเมืองโกสินารายณ์ หรือเมืองสระโกสินารายณ์ ซึ่งเป็นชื่อสามัญที่ชาวบ้านเรียกโดยทั่วไป ในจารึกที่ปราสาทพระขรรค์ ประเทศกัมพูชา เรียกเมืองนี้ว่า สัมพูกปัฏฏนะ เมืองโกสินารายณ์เป็นเมืองศูนย์การค้าริมฝั่งแม่น้ำแม่กลองที่สำคัญเมือง หนึ่งในสมัยลพบุรี เช่นเดียวกับเมืองราชบุรีและเมืองสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรีคงจะเสื่อมลงในสมัยอยุธยา กรมศิลปากร ได้ขึ้นทะเบียนสระโกสินารายณ์ เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2522 และอยู่ในความดูแลของกรมศิลปากร มีพื้นที่ประมาณ 62 ไร่ 75.4 ตารางวา ปัจจุบันเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ ร่มรื่นด้วยต้นไม้รอบสระน้ำ เหมาะแก่การพักผ่อนและให้อาหารปลา พร้อมทั้งกราบไหว้สิ่งศักสิทธิ์ และจินตนาการถึงประวัติศาสตร์อันยาวนานของสระน้ำแห่งนี้ ท่าผา บ้านโป่ง ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
3 สวนสัตว์เปิด สถานีวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าเขาประทับช้าง ตั้งอยู่ที่ตำบลปากช่อง เป็นสถานีเดียวในความรับผิดชอบของกรมป่าไม้ ที่มีการเพาะเลี้ยงและแพร่พันธุ์เสือ นอกจากนี้ยังมีสัตว์อื่น ๆ เช่น เลียงผา ไก่ต๊อก กวาง ฯลฯ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสัตว์ที่ได้รับการบริจาคหรือถูกจับยึดมาได้ นำมาอภิบาลและขยายพันธุ์ ให้อาศัยอยู่ในบริเวณสวนสัตว์เปิดเขาประทับช้าง มีพื้นที่ราว 26 ไร่ เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชม โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ยินดีรับการบริจาค เพื่อใช้เป็นค่าอาหารสัตว์และค่าบำรุงสวนสัตว์ ปากช่อง จอมบึง ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
4 วัดป่าพระธาตุเขาน้อย เป็นวัดป่า ที่มีบรรยากาศร่มรื่นด้วยต้นไม้น้อยใหญ่ ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านคา ห่างจากอำเภอบ้านคาประมาณ 500 เมตร ขับรถขึ้นไปบนเขา ซึ่งจะเป็นที่ตั้งของเจดีย์บรรจุอัฐิธาตุของหลวงปู่เทสก์ เทสก์รังสี อันเป็นที่เคารพนับถือยิ่งของพุทธศาสนิกชน ให้เราได้ขึ้นไปกราบไหว้บูชา บนเขาเป็นลานปููหินอ่อน จุดชมวิวเป็นมุมกว้างไกลสุดสายตาพาโนรามา มองได้รอบทิศ360องศาเลยทีเดียว สามารถมองเห็นเทือกเขาตะนาวศรีไม่ไกล และมีลมพัดเย็นสบาย บ้านคา บ้านคา ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
5 โป่งยุบ "โป่งยุบ" คือสภาพของแผ่นดินซึ่งเกิดการยุบตัว ลงไปมีอาณาบริเวณถึง 10 ไร่ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีลักษณะแปลกตา ซึ่งเกิดจากการปั้นแต่งของธรรมชาติ ที่น้ำใต้ ดินกัดเซาะดินเป็นเวลานานเป็นร้อยปี ทำให้ดินยุบตัวลงมาอัดกันแน่นเกิดเป็นรูปร่างตามแนวน้ำใต้ดินที่กัดเซาะ บางบริเวณจะคล้ายกำแพงเมืองสูงล้อมรอบ ดูยิ่งใหญ่เหมือนอยู่ในยุคโรมัน ท่าเคย สวนผึ้ง ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
6 น้ำตกเก้าชั้น หรือ น้ำตกเก้าโจน น้ำตกเก้าชั้น หรือ เก้าโจน (เก้ากระโจน) น้ำตกจากหน้าผาสูงกลางหุบเขาในแนวเทือกเขาตะนาวศรีซึ่งแต่เดิมเคยเป็นที่รู้จักเฉพาะกลุ่มชาวกะเหรี่ยงในพื้นที่เท่านั้น เป็นน้ำตกขนาดกลาง แบ่งเป็น 9 ชั้น มีน้ำตลอดปี หินบริเวณน้ำตกเป็นหินแกรนิต บางชั้นของน้ำตกจะพบลานหินขนาดใหญ่ ก้อนหินแกรนิตวางตัวสวยงามแปลกตา เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ ต่อมาเมื่อประมาณ พ.ศ.2484 มีบริษัทของชาวต่างชาติได้รับสัมปทานบัตรเข้ามาทำเหมืองแร่ที่ตอนล่างของน้ำตก ซึ่งเรียกติดปากในกลุ่มชาวกะเหรี่ยงว่า เหมืองนายห้างฝรั่ง และเมื่อเหมืองนายห้างฝรั่งหมดสัมปทานไปก็มีบริษัทของคนไทยเข้ามารับสัมปทานต่อจนกระทั่งหมดสัมปทานเมื่อ พ.ศ.2523 เมื่อครั้งยังเป็นเหมืองมีชาวกะเหรี่ยงและมอญ ตั้งรกรากบนนั้นเกือบ 30 หลัง ในสมัยนั้นน้ำที่ไหลลงมากับน้ำตกไม่สามารถใช้อุปโภคได้เพราะเต็มไปด้วยโคลน ที่เกิดจากการชะล้างดินบนภูเขาเพื่อหาแร่ หลังจากนั้นทางอำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี และกลุ่มองค์กรท้องถิ่นต่างๆ จึงได้ร่วมกันพัฒนาเป็นสถานที่ท่องเที่ยวมาจนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้ ชั้นที่มีความสวยงามมีชื่อเสียงคือ ชั้นที่ 6 ถ้าเป็นฤดูฝนน้ำจะตกจากหน้าผาสูงลงมาสวยงามมาก ชื่อของน้ำตกแห่งนี้เดิมที่นั้น เรียกว่า น้ำตกเก้าโจน ซึ่งมาจากคำว่า เก้ากระโจน อาจเป็นเพราะมีน้ำตกอยู่ จำนวน 9 ชั้น จึงเปรียบเทียบกับคำว่ากระโจนของน้ำลงมาจากหน้าผา แต่นักท่องเที่ยวที่รู้จักและมีจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ นั้น เกิดการเข้าใจผิดทางความหมายและตัวสะกด จึงกลายเป็น เก้าโจร ซึ่งฟังดูแล้วเหมือนกับแหล่งซ่องสุมของโจรผู้ร้ายและดูน่าสะพึงกลัวสำหรับผู้ที่จะมาท่องเที่ยว ดังนั้นจึงเปลี่ยนชื่อเป็น น้ำตกเก้าชั้น แทน สวนผึ้ง สวนผึ้ง ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
7 บ่อน้ำพุร้อนโป่งกระทิง (บ้านบึง) เป็นบ่อน้ำพุร้อนที่มีศักยภาพเพียงพอท่ะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจและการอาบน้ำแร่เพื่อสุขภาพ นอกจากนี้ยังเป็นบ่อน้ำร้อนที่อยู่ใกล้กรุงเทพมหานครอีกแห่งนึงจึงมีความเหมาะสมที่จะอนุรักษ์ บ้านบึง บ้านคา ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
8 ถ้ำจอมพล ถ้ำจอมพล เป็นนามที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า รัชกาลที่ 5 พระราชทานในคราวที่เสด็จประพาสถ้ำด้วย ทรงจินตนาการว่าหินย้อยภายในถ้ำที่เรียกว่า“ผาวิจิตร” มีลักษณะเป็นริ้วไหมคล้ายอินทรธนูบนบ่าของ ทหารยศจอมพลในสมัยก่อน แต่เดิมถ้ำจอมพลมีชื่อเรียกกันว่า“ถ้ำมุจลินทร์” ปัจจุบันตั้งอยู่ในท้องที่อำเภอจอมบึง โดยอยู่ที่ เขาจอมพลซึ่งเรียกกันมาแต่เดิมว่า “เขากลางเมือง”ที่แวดล้อมด้วยสวนรุกขชาติอันร่มรื่นและสวยงามจากไม้ดอก และไม้ใบและอยู่ติดกับบริเวณที่ตั้งของสถาบันราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง จอมบึง จอมบึง ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
9 สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีภาคกลาง เป็นสวนป่าร่มรื่น รวบรวมพรรณไม้ในวรรณคดีหายากหลายชนิด สภาพป่ามีสภาพเป็นป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และป่าเบญจพรรณ สวนพฤษศาสตร์ฯ เป็นแหล่งรวบรวมจัดปลูกพันธุ์ไม้ในวรรณคดีตามบทกลอน 10 เรื่อง ได้แก่ อิเหนา ขุนช้างขุนแผน ดาหลัง พระอภัยมณี รามเกียรติ์ ลิลิตพระลอ ลิลิตตะเลงพ่าย อุณรุทกาพย์เห่เรือฯ นิราศเมืองเพชร และต้นไม้ในพุทธประวัติ ซึ่งแบ่งเป็น 33 แปลง รวมพันธุ์ไม้ 357 ชนิด นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่สำหรับศึกษาความรู้ด้านทรัพยากรป่าไม้และพฤกษศาสตร์ ในช่วงเดือนธันวาคม-เมษายนจะเป็นช่วงที่ดอกอรพิมบานสะพรั่งสีขาวบริสุทธิ์ เหมาะเป็นสถานที่พักผ่อนและศึกษาธรรมชาติพันธุ์ไม้ ปัจจุบันสวนพฤกษศาสตร์เป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ 3 กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปากช่อง จอมบึง ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
10 ตลาดน้ำดำเนินสะดวก ตลาดน้ำดำเนินสะดวก เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงมากของราชบุรี เปิดตัวสู่สายตาชาวโลกในฐานะแหล่งท่องเที่ยวครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2510 ในภาพของตลาดลอยน้ำที่คลาคล่ำไปด้วยเรือพายลำย่อมบรรทุกสินค้าที่จำเป็นต่อการครองชีพ พ่อค้าแม่ค้าสวมเสื้อผ้าโทนสีเข้มแบบชาวสวน ใส่หมวกงอบใบลาน พายเรือเร่ขายสินค้า ในยามที่เส้นทางคมนาคมทางน้ำเป็นหัวใจหลัก ปัจจุบันได้มีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทย และชาวต่างชาติเข้ามาเที่ยวชมวิถีชีวิต และการค้าขายในตลาดน้ำแห่งนี้เป็นจำนวนมาก ตลาดน้ำดำเนินสะดวก เป็นตลาดเก่าแก่นับร้อยปี ซึ่งได้ขุดคลองดำเนินสะดวกขึ้นตามพระราชดำริของสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยทรงเห็นว่าการคมนาคม ในท้องถิ่นนี้ไม่มีถนนที่เชื่อมกับอำเภออื่นๆ ส่วนมากใช้เรือเป็นพาหนะ โดยคลองนี้จะเชื่อมแม่น้ำท่าจีน และแม่น้ำแม่กลอง เข้าไว้ด้วยกัน ใช้เวลาขุดประมาณ 2 ปี ที่มาของชื่อคลองได้รับพระราชทาน จากรัชกาลที่ 5 ในอดีตตลาดน้ำดำเนินสะดวกเป็นศูนย์รวมในการค้าขาย พืชผักและผลไม้ตามฤดูกาลจากเรือกสวนไร่นาของ เกษตรกรในย่านนั้น แต่ปัจจุบันตลาดน้ำดำเนินสะดวกเป็นกึ่งตลาดบกตลาดน้ำ คือ มีของขายทั้งบนบกและในเรือ คลองนี้ เป็นคลองที่คนใน จ. ราชบุรี จ.สมุทรสาคร และ จ.สมุทรสงคราม ไปมาหาสู่กัน มีความหมาย ตรงกับชื่อ “ดำเนินสะดวก” คือ การเดินทางสะดวก แม้ทุกวันนี้ จุดประสงค์เริ่มแรกจะเปลี่ยนแปลงไป แต่ก็ยังมี พ่อค้าแม่ค้า และนักท่องเที่ยว เดินทางไปอย่างล้นหลาม ปัจจุบันตลาดน้ำดำเนินสะดวก จึงเปรียบเสมือน เป็นที่นัดของเรือร้อยๆลำเพื่อชุมนุมขายสินค้าการเกษตร และสินค้าหัตถกรรมพื้นเมือง ตลาดน้ำ จะเริ่มคึกคัก ตั้งแต่ 6.00 น.ไป จน ถึงประมาณ 11.00 น. ดำเนินสะดวก ดำเนินสะดวก ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
11 อุทยานหุ่นขี้ผึ้งสยาม อุทยานหุ่นขี้ผึ้งสยามเกิดขึ้น จากความตั้งใจ และความคิดของท่านผู้ก่อตั้งซึ่งมีรากฐานการเริ่มต้นของงานมาจากงานหล่อพระพุทธรูป งานหล่อประติมากรรมรูปต่างๆ นับจากอดีตจนสู่ปัจจุบัน เป็นระยะเวลากว่า 40 ปีที่ผ่านมา จากประสบการณ์ทำให้ผู้ก่อตั้งมีความคิดที่จะสร้างสรรค์ ผลงานประติมากรรมรูปเหมือน ของพระสงฆ์รูปต่างๆ ซึ่งจำพรรษาในกุฏิ และรูปเหมือนบุคคลสำคัญต่างๆที่ท่านผู้ก่อตั้ง มีความศรัทธายกย่อง ในด้าน แนวความคิด ในการทำงาน และการดำเนินชีวิต จนประสบความสำเร็จ รวมทั้งรูปเหมือน วิถีชีวิตวัฒนธรรม ความเป็นไทย ในภาคต่างๆ ของประเทศไทย จึงได้เริ่มก่อตั้ง โครงการอุทยาน หุ่นขี้ผึ้งสยามขึ้นมา ในปีพุทธศักราช 2540 และด้วยความมุ่งมั่น ที่มาจากความคิดสร้างสรรค์ จากความเชื่อมั่น ในคำสอน เรื่องทำความดี ความศรัทธาในบุคคล กำลังใจจากครูอาจารย์ เพื่อนมิตรและครอบครัว ทำให้โครงการ อุทยานหุ่นขี้ผึ้ง ได้มีโอกาสเป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย ที่จะนำเสนอ งานสร้างสรรค์ ด้านศิลปะ วัฒนธรรมไทย วิถีชีวิตความเป็นอยู่ในสังคมไทย นับแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เพื่อสืบทอด สิ่งดีงามเอกลักษณ์ ของไทยให้คงอยู่สืบต่อชนรุ่นหลัง วังเย็น บางแพ ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
12 พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง ตั้งอยู่ภายในวัดม่วง ตำบลบ้านม่วง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ริมแม่น้ำแม่กลอง วัดม่วงเป็นวัดเก่าแก่ ตามประวัติบอกไว้ในคัมภีร์ใบลานเขียนด้วยอักษรมอญว่า มีอายุอยู่ในปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา ในช่วงเวลานั้น ชุมชนบ้านม่วงและบริเวณสองฝั่งลุ่มแม่น้ำแม่กลอง มีกลุ่มชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นคนเชื้อสายมอญ อยู่ร่วมกันกับกลุ่มชนอื่น เช่น ไทย จีน ลาว ญวน เขมรและกะเหรี่ยง มีการผสมผสานแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมระหว่างกัน เกิดเป็นเอกลักษณ์ของคนในท้องถิ่นและความที่ชุมชนบ้านม่วงมีวิถีชีวิตผูกผัน อยู่กับประเพณีและความเชื่อดั่งเดิม ทำให้ชุมชนแห่งนี้เป็นขุมทรัพย์ทางความรู้ด้านมอญศึกษาแก่ผู้สนใจมากมาย พิพิธภัณฑ์ แห่งนี้เป็นแหล่งค้นคว้ารวบรวมประวัติความเป็นมา วิถีชีวิตและวัฒนธรรมชุมชนท้องถิ่นชาวมอญตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน แบ่งการจัดแสดงออกเป็นห้องต่าง ๆ สามารถเข้าใจเรื่องราวได้ง่ายโดยเริ่มจาก ห้องโถง มอญในตำนาน มอญในทางประวัติศาสตร์ ภาษามอญและจารึกภาษามอญ ประเพณีวัฒนธรรมมอญ มอญอพยพ มอญในไทยและผู้นำทางวัฒนธรรม มีการจัดแสดงโบราณวัตถุ คัมภีร์ใบลานที่เขียนด้วยอักษรมอญมีอายุกว่า 300 ปี เสื้อผ้าข้าวของเครื่องใช้ต่าง ๆ ที่บ่งบอกถึงมรดกทางภูมิปัญญาท้องถิ่นที่น่าสนใจ ให้ความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของลุ่มน้ำแม่กลองในอดีต ความสัมพันธ์ด้านเศรษฐกิจสังคม วัฒนธรรมของชุมชนบ้านม่วงกับชุมชนในเขตอำเภอบ้านโป่งและอำเภอโพธาราม นอกจากนั้นภายในวัดยังมีศูนย์มอญศึกษาด้วย บ้านม่วง บ้านโป่ง ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
13 วัดคงคาราม (จิตรกรรมฝาผนัง) วัดคงคารามสันนิษฐานว่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาต่อกรุงธนบุรี โดยชาวมอญรามัญได้ร่วมกันบูรณะปฏิสังขรณ์ เพื่อใช้เป็นศูนย์รวมในการร่วมทำสังฆกรรมของสงฆ์แบบรามัญนิกาย มีชื่อเรียกเป็นภาษามอญว่า “เกี้ยโต้” วัดคงคารามเจริญ รุ่งเรืองในช่วงสมัยรัชกาลที่ 4 ได้รับการอุปถัมภ์โดยเจ้าจอมมารดากลิ่น และทูลเกล้าฯ ถวายให้เป็นพระอารามหลวง ซึ่งได้รับพระราชทานนามวัดใหม่ว่า “วัดคงคาราม” โบราณสถานที่สำคัญภายในวัดคงคารามคือ พระอุโบสถ ซึ่งมีเจดีย์ทรงรามัญ 7 องค์ รายรอบ เป็นตัวแทนของพระยามอญทั้ง 7 ภายในมีจิตรกรรมฝาผนังอันทรงคุณค่าทางศิลปะ เป็นฝีมือช่างสกุลกรุงเทพฯ อายุไม่ต่ำกว่า 250 ปี นอกจากนี้ยังมี พิพิธภัณฑ์เป็นแบบเรือนไม้ทรงไทย เป็นที่รวบรวมวัตถุโบราณเก่าแก่ที่เกี่ยวกับท้องถิ่น คลองตาคต โพธาราม ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
14 เขาแก่นจันทร์ เขาแก่นจันทร์ เป็นที่ประดิษฐาน พระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศ หรือ "พระพุทธรูปสี่มุมเมื่อง" ซึ่งมีอยู่ 4 องค์ถูกจัดสร้างขึ้นตามความเชื่อและโบราณประเพณีของบ้านเมืองที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ครั้งสมัยกรุงศรีอยุธยาที่จะต้องมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ปกป้องขอบขัณฑสีมาทั้งสี่ทิศ โดยการสร้างพระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศนั้นเป็นการสร้างพระพุทธรูปแบบ"จตุรพุทธปราการ"กล่าวคือเป็นการนำเอาวัดหรือพระพุทธรูปเป็นปราการทั้ง 4 ด้าน เพื่อปกป้องภัยันตรายจากอริราชศตรู ปัดเป่าสิ่งชั่วร้าย เสริทสร้างดวงชะตาแก่บ้านเมืองและคุ้มครองพสกนิกรทั้งมวลให้อยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุข ดอนตะโก เมืองราชบุรี ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
15 ถ้ำเขาบิน ถ้ำเขาบิน อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ได้ชื่อมาจากตำนานที่เล่าว่า มีพ่อค้าชาวจีนแล่นเรือสำเภาใหญ่ผ่านมา เรือเกิดชนหัวเขาด้านหนึ่งบิ่นไป เขาบินก็เลยถูกสันนิษฐานว่าเรียกเพี้ยนมาจากเขาบิ่น บ้างก็สันนิษฐานว่า มาจากเอกลักษณ์ภายในห้องๆ หนึ่งของถ้ำซึ่งมีลักษณะหินย้อยสีขาวหม่นยื่นออกมาเหมือนนกเขากำลังกระพือปีกเหมือนกำลังจะบินจึงได้ชื่อว่าเขาบิน เขาบินมียอดสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 272 เมตร ปากถ้ำสูงจากพื้นดิน 5 เมตร เนื้อที่ภายในถ้ำประมาณ 5 ไร่เศษ ภายในถ้ำประดับไฟทำให้เห็นความสวยงาม ของหินงอก หินย้อย ได้อย่างชัดเจน องค์การบริหารส่วนตำบลหินกองได้เข้ามาบริหารจัดการดูแลแหล่งท่องเที่ยวถ้ำ เขาบินหลังจากที่จังหวัดราชบุรีได้ถ่ายโอนมาให้องค์การบริหารส่วนตำบลกำกับ ดูแลและบริหารจัดการเอง โดยนายหิรัณย์ เลขวัฒนะโรจน์ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลหินกองมีเป้าหมายในการส่งเสริมการท่อง เที่ยว เพื่อพัฒนาในเกิดการเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวของจังหวัด ซึ่งเป็นหนึ่งในนโยบายการพัฒนาท้องถิ่นให้เป็นตำบลที่น่าอยู่ต่อไป หินกอง เมืองราชบุรี ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
16 ศูนย์สืบทอดศิลปะผ้าตีนจก เป็นศูนย์หัตถกรรมของชาวไท-ยวน เก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับศิลปะผ้าจกไท-ยวน เก็บรักษาตัวอย่างผ้าจกที่มีลวดลายดั้งเดิม มีการสาธิตการทอผ้าตีนจกและจำหน่ายเสื้อผ้าสำเร็จรูปชาย-หญิง อาทิ ผ้าฝ้ายตีนจก เสื้อผ้าสำเร็จรูป ผ้าถุง ผ้าขาวม้า ตั้งอยู่ภายในวัดแคทราย ถนนเพชรเกษม ตำบลคูบัว อำเภอเมืองราชบุรี อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 8 กิโลเมตร เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.30-17.00 น. สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม โทร. 032-300031 คูบัว เมืองราชบุรี ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
17 พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชบุรี พิพิธภัณฑสถาน แห่งชาติ ราชบุรี ตั้งอยู่ใกล้กับหอนาฬิการิมแม่น้ำแม่กลอง ถนนวรเดช ต.หน้าเมือง อ.เมือง จ.ราชบุรี จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ.2529 โดยกรมศิลปากรได้ขออนุมัติใช้อาคารศาลากลางจังหวัดราชบุรีหลังเดิม ซึ่งสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2465 ในรัชสมัยพระบามสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เป็นสถานที่จัดตั้งพิพิธภัณฑ์ ตามโครงการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์แห่งชาติประจำเมืองของกรมศิลปากร จนในปีพ.ศ.2534 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารีเสด็จฯทรงเป็นประธานเปิด พิพิธภัณฑ์อย่างเป็นทางการ นักท่องเที่ยวและผู้ที่สนใจสามารถชมพิพิธภัณฑ์ซึ่งจัดแสดงเกี่ยวกับราชบุรีใน ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี ชาติพันธุ์วิทยา ธรณีวิทยา ศิลปะพื้นบ้าน เครื่องมือเครื่องใช้ในการจับสัตว์น้ำ วัฒนธรรมความเป็นอยู่ของกลุ่มชนต่าง ๆ ในจังหวัดราชบุรี เช่น ลาวโซ่ง กะเหรี่ยงและไท-ยวน รวมทั้งแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ ในจังหวัดราชบุรี โบราณวัตถุที่โดดเด่นนอกจากพระแสงดาบราชศัสตราประจำมณฑลราชบุรีแล้ว ยังมี พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเปล่งรัศมี ศิลปะขอมแบบบายน เป็น 1 ใน 5 องค์ที่ขุดพบในประเทศไทยซึ่งมีสภาพสมบูรณ์งดงามที่สุด หน้าเมือง เมืองราชบุรี ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
18 วัดมหาธาตุวรวิหาร วัดมหาธาตุวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร สร้างตั้งแต่สมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งเขมร อายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 ตั้งอยู่บนถนนเขางู ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำแม่กลอง เดิมเรียกว่า “วัดหน้าพระธาตุ” “วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ” มีพระปรางค์ก่อด้วยศิลาแลงสูง 12 วา ภายในมีจิตรกรรมฝาผนังที่พระปรางค์ เป็นวัดที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ประวัติความเป็นมาแรกสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 13 ต่อมาในราวพุทธศตวรรษที่ 18 วัฒนธรรมเขมรจากราชอาณาจักรกัมพูชาได้แพร่เข้าสู่ดินแดนราชบุรี จึงได้มีการก่อสร้างและดัดแปลงศาสนสถานกลางเมืองราชบุรีขึ้นเป็นพระปรางค์ และสร้างกำแพงศิลาแลงล้อมรอบเพื่อให้เป็นศูนย์กลางของเมืองตามคติความเชื่อ เรื่องภูมิจักรวาลของเขมร ต่อมาในสมัยอยุธยาตอนต้น ราวพุทธศตวรรษที่ 20 – 21 ได้มีการก่อสร้างพระปรางค์แบบอยุธยาขึ้นซ้อนทับและสร้างพระปรางค์บริวารขึ้น อีก 3 องค์บนฐานเดียวกัน ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้ทรงพระกรุณาโปรกเกล้าฯ ให้ย้ายเมืองราชบุรีจากฝั่งตะวันตกมายังฝั่งตะวันออก ประชาชนก็ย้ายตามความเจริญไปด้วย วัดมหาธาตุจึงกลายเป็นวัดร้างไม่มีพระสงฆ์จำพรรษา ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ใน พ.ศ. 2338 พระภิกษุองค์หนึ่งชื่อพระบุญมา ได้ธุดงค์มาเห็นวัดนี้มีสถานที่ร่มรื่น เหมาะสำหรับการปฏิบัติธรรมจึงได้ขอความร่วมมือจากพุทธศาสนิกชนช่วยกันปัดกวาดซ่อมแซมเสนาสนะต่างๆ ในที่สุด วัดมหาธาตุจึงกลับมาเป็นศูนย์กลางของศาสนาเช่นเดิม และยังคงเป็นมาจนถึงปัจจุบัน หน้าเมือง เมืองราชบุรี ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
19 วัดหนองหอย (เจ้าแม่กวนอิม) วัดหนองหอยเป็นวัดที่สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2416 ตั้งอยู่ในเขต ต.เขาแร้ง อ.เมือง จ.ราชบุรี ห่างจากตัวเมืองประมาณ 12 กม. เป็นที่ตั้งของพระวิหารพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์กวนอิม มีความสูง 16 เมตร หน้าตักกว้าง 9 เมตร ประชาชนทัวไปเรียกกันว่า “เขาเจ้าแม่กวนอิม วัดหนองหอย” ซึ่งตั้งบนยอดเขาแร้งและอีกด้านหนึ่งของยอดเขา (เขาพระใหญ่) ประดิษฐานพระพุทธรัตนโกสินทร์มหามุณี (หลวงพ่อใหญ่) เป็นวัดที่มีผู้ศรัทธานิยมมาไหว้พระกันมาก ในปัจจุบันนี้วัดหนองหอยเป็นที่รู้จักของสาธุชนทั่วไป ทั้งในจังหวัดและต่างจังหวัด เป็นที่ล่ำลือกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์มาก ไม่ว่าจะขออะไรก็จะได้ดังใจ จะมีผู้คนมาสักการะบูชากันมิขาด โดยเฉพาะในวันเทศกาลหรือวันหยุด เขาแร้ง เมืองราชบุรี ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
20 วัดช่องลม (หลวงพ่อแก่นจันทน์) วัดช่องลม วัดนี้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ที่มีนามชื่อว่า หลวงพ่อแก่นจันทร์ วัดนี้ตั้งเมื่อ พ.ศ.2411 ความเป็นมาของวัดนี้ ผู้สูงอายุเล่าสืบต่อกันมาว่า สร้างสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี แต่เดิมมีชื่อว่า วัดช้างล้ม เพราะทางทิศตะวันตกห่างจากวัดไป เป็นโรงสำหรับขังช้างของทางราชการ ฝูงช้างใช้เป็นที่เดินผ่านเพื่อไปกินน้ำและอาบน้ำที่แม่น้ำแม่กลองเป็นประจำ วันหนึ่งได้มีช้างเชือกหนึ่งเกิดพลาดลงไปติดหล่มล้มลง และเสียชีวิต ประชาชนจึงเรียกสถานที่นี้ว่า ช้างล้ม ต่อมามีผู้ศรัทธาสร้างวัดขึ้น จึงตั้งชื่อวัดตามที่ประชาชนเรียกสถานที่นั้นว่า ช้างล้ม ประมาณปี พ.ศ.2547 สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เสด็จเยี่ยมเมืองราชบุรีได้เสด็จมาที่วัด ทรงพิจารณาเห็นว่า ชื่อวัดช้างล้มไม่เป็นมงคลนาม จึงทรงตั้งชื่อใหม่ว่า วัดช่องลม จึงได้ใช้ชื่อนี้มาจนถึงทุกวันนี้ ภายในวัดเป็นที่ประดิษฐาน หลวงพ่อแก่นจันทน์ เป็นพระพุทธปฏิมา ศิลปะสมัยทวารวดี ประวัติหลวงพ่อแก่นจันทน์นี้ลอยน้ำมาจาก จ.กาญจนบุรี เป็นพระพุทธรูปปางอุ้มบาตร สร้างด้วยโลหะทองคำสัมฤทธิ์ ส่วนล่างแกะสลักจากไม้จันทน์ซึ่งเป็นไม้เนื้อหอม สูงประมาณ 2.26 เมตร ชาวราชบุรีเคารพนับถือมาก และได้ร่วมใจกันอธิษฐานนำขึ้นประดิษฐานไว้สักการะเพื่อเป็นสิริมงคล หน้าเมือง เมืองราชบุรี ราชบุรี ภาคตะวันตก แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น
ลิขสิทธิ์ © 2561 กรมการท่องเที่ยว (Department of Tourism)
สนามกีฬาแห่งชาติ ถนนพระรามที่ 1 แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330 เบอร์โทร : 0-2219-4010-7 แฟกซ์ : 0-2216-6906 อีเมล : [email protected]